Nowości

Mały ZUS – jak wypełnić dokumenty rozliczeniowe

Do 10.02.2019 do ZUS zostaną złożone pierwsze dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2019, w których należy rozliczyć składki od indywidualnie ustalonej podstawy wymiaru, tzw. mały ZUS.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność na małą skalę, chcący skorzystać z możliwości obniżenia zobowiązań wobec ZUS poprzez ustalenie indywidualnej (uzależnionej od przychodu) podstawy wymiaru składek, złożyli do 8 stycznia dokumenty zgłoszeniowe ZUS ZUA z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia: 0590 xx lub 0592 xx – przedsiębiorca uprawniony do renty.

W terminie składania deklaracji za styczeń 2019 (tj. do 11 lub do 15 lutego) mają oni obowiązek złożyć za siebie:

● DRA wraz z DRA część II – jeśli opłacają składki tylko na własne ubezpieczenia,

● DRA i RCA/RZA wraz z RCA część II – jeśli rozliczają składki także za innych ubezpieczonych.

DRA/RCA część II przedsiębiorca składa tylko raz w roku. Wykazuje w nim swoje przychody za poprzedni rok kalendarzowy oraz najniższą podstawę wymiaru, jaka będzie dla niego obowiązująca w danym roku.

W bloku I DRA/RCA część II należy wpisać:

w poz. 1 – numer deklaracji/raportu w danym roku (czyli 01),

w poz. 2 – rok, którego deklaracja dotyczy (obecnie 2019).

Gdyby w trakcie roku zaistniała konieczność dokonania korekty tego dokumentu (np. w wyniku korekty przychodu za poprzedni rok lub wpisania błędnej kwoty przychodu lub najniższej podstawy), jako numer deklaracji należy wpisać nr kolejny np. 02 dla pierwszej korekty, 03 dla drugiej itd.

Uwaga: jeżeli w wyniku korekty DRA/RCA część II zmianie uległa wysokość składek rozliczonych w DRA, to wraz z tą korektą należy złożyć komplety dokumentów rozliczeniowych za miesiące, których dotyczy zmiana.

W bloku II DRA/RCA część II należy podać dane identyfikacyjne płatnika zgodne z danymi na druku ZFA.

W bloku III DRA/RCA część II należy wpisać:

● w poz. 1 – przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy

Przedsiębiorcy, którzy za 2018 opłacali podatek dochodowy w formie karty podatkowej, wpiszą tu wartość sprzedaży podlegającej VAT, bez kwoty tego podatku (art. 18c ust. 12 usus). Rozliczanie podatku w formie karty podatkowej połączone ze zwolnieniem z VAT uniemożliwia przedsiębiorcy skorzystanie z małego ZUS.

Pozostali przedsiębiorcy wskażą tu kwotę przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu updof, czyli przychody, jakie wykazali, rozliczając PIT za 2018.

Uwaga: wysokość przychodu za 2018 nie może być wyższa niż 63 tys. zł – jeżeli przedsiębiorca prowadził działalność przez cały poprzedni rok. Gdy działalność była prowadzona przez część roku, maksymalną wysokość przychodu ustala się proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia, tj. 63 000 : 365 × liczba dni prowadzenia działalności w 2018.

Jan Kowalski rozpoczął działalność 2.11.2018. Nie może skorzystać z preferencyjnych składek, ponieważ poprzednio prowadził firmę do 28.12.2017, spełnia jednak pozostałe warunki do skorzystania z małego ZUS. Jego przychód za 2018 z tytułu działalności gospodarczej nie może przekroczyć 10 365,16 zł (63 000 : 365 × 60). Kwotę zaokrągla się do pełnych groszy (od 0,5 w górę, poniżej 0,5 w dół).

Gdyby przedsiębiorca, dokonując obliczeń, stwierdził, że jego przychód za poprzedni rok jest jednak wyższy od wskazanego limitu, powinien wyrejestrować się z datą 1.01.2019 z kodu 0590 i dokonać zgłoszenia od tej daty z właściwym kodem (0510). Ponowne zgłoszenie z kodem 0590 może złożyć dopiero w kolejnym roku kalendarzowym (nawet gdyby po pewnym czasie stwierdził, że jego przychody jednak nie przekraczają limitu).

Uwaga: ZUS jest uprawniony do sprawdzenia, czy przychód za poprzedni rok został prawidłowo wskazany. Może wezwać płatnika do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość rocznych przychodów z działalności gospodarczej.

w poz. 2 – najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na dany rok

Podstawę tę oblicza się, mnożąc przeciętny miesięczny przychód z poprzedniego roku przez współczynnik ogłaszany przez Prezesa ZUS. Dla 2018 współczynnik wynosi 0,5083.

Przeciętny miesięczny przychód oblicza się, dzieląc przychód przez liczbę dni prowadzenia działalności w roku i mnożąc przez 30 (tj. średnia liczba dni w miesiącu).

Płatnik, który osiągnął przychody w maksymalnej wysokości i prowadził działalność przez cały poprzedni rok, ustali swój miesięczny przychód następująco: 63 000 : 365 × 30. Po zaokrągleniu do pełnych groszy wynosi on 5178,08 zł.

Najniższa podstawa wymiaru dla tego płatnika wyniesie 5178,08 zł × 0,5083, czyli po zaokrągleniu do pełnych groszy 2632,02 zł.

Obliczona w ten sposób podstawa wymiaru nie może być niższa niż 30% najniższego wynagrodzenia w danym roku (675 zł w 2019) ani wyższa od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (2859 zł w 2019). Gdyby podstawa wyliczona we wskazany sposób była niższa, jako najniższą podstawę za dany rok należy wpisać kwotę 30% najniższego wynagrodzenia w danym roku.

Jan Kowalski, który rozpoczął działalność 2.11.2018, osiągnął przychody z tego tytułu w wysokości 2554 zł. Jego przeciętny miesięczny przychód wynosi 1277 zł (2554 : 60 × 30).

1277 zł × 0,5083 = 649,10 zł. W 2019 najniższa podstawa wymiaru nie może być niższa niż 675 zł, dlatego w DRA część II blok III poz. 2 Jan Kowalski zobowiązany jest wpisać 675 zł.

Należy pamiętać, że dla przedsiębiorców podstawa wymiaru składek jest zawsze kwotą zadeklarowaną, która nie może być niższa od minimum wskazanego ustawą lub wyliczonego indywidualnie na podstawie przychodu. Dlatego przedsiębiorca w każdym kolejnym miesiącu może w DRA/RCA zadeklarować wyższą podstawę i nie oznacza to rezygnacji z małego ZUS.

W trakcie roku kalendarzowego przedsiębiorca może zrezygnować z tej ulgi poprzez wyrejestrowanie na ZWUA z kodu 0590 i zgłoszenie z kodem 0510. Od miesiąca, w którym dokonano zmiany, obowiązuje najniższa podstawa wymiaru w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ponowne opłacanie małego ZUS będzie możliwe dopiero od następnego roku kalendarzowego.

Korzystanie z małego ZUS nie ma wpływu na zwolnienie płatników z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji rozliczeniowych. Przedsiębiorca zawsze będzie zobowiązany do złożenia dokumentów za styczeń, ponieważ podstawa wymiaru ustalana jest na każdy rok kalendarzowy odrębnie. Za kolejne miesiące aż do grudnia danego roku płatnik jest zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych, o ile nie nastąpią zmiany w deklarowanych podstawach wymiaru

 

ZUS – wysyła PIT-y

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął wysyłkę ok. 9,5 mln deklaracji podatkowych PIT do wszystkich, którzy w ubiegłym roku pobierali świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Co roku, w drugiej połowie stycznia, ZUS rozpoczyna akcję wysyłkową deklaracji PIT-40A, PIT-11A i PIT-11. Właśnie rozpoczęła się tegoroczna wysyłka, która potrwa do połowy lutego. Przed 1 marca wszyscy, którzy w ubiegłym roku choćby tylko jeden raz pobrali świadczenie z ZUS, otrzymają należną im deklarację podatkową. Z ponad 9,5 mln wysyłanych deklaracji, w granicach 8,3 mln otrzymają emeryci i renciści. Pozostałe formularze trafią m.in. do osób, które w ubiegłym roku pobierały zasiłki chorobowe, macierzyńskie czy opiekuńcze.

PIT-40A otrzymają emeryci i renciści, którzy przynajmniej w grudniu pobierali świadczenie z ZUS. Deklaracja ta trafi także do osób, które korzystały ze świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego czy renty socjalnej.

PIT-11A to informacja o dochodach dotycząca osób, które pobierały inne niż wymienione powyżej świadczenia z ZUS (zasiłki chorobowe, macierzyńskie) oraz tych, które w momencie rozliczania podatku nie są już świadczeniobiorcami ZUS. Deklarację tę otrzymają również m.in. osoby, które złożyły w ZUS oświadczenie o zamiarze wspólnego rozliczania dochodów z małżonkiem, albo też złożyły wniosek o obliczanie i pobieranie zaliczki na podatek wg wyższej skali podatkowej czy wniosek o niesporządzaniu rocznego obliczenia podatku na PIT-40A

PIT-11 otrzymają z kolei osoby, które pobrały w ubiegłym roku świadczenie należne po osobie zmarłej lub alimenty potrącone ze świadczenia wypłacanego przez ZUS dla osób alimentowanych na podstawie wyroku sądu lub ugody.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że emeryci i renciści, którzy mogą skorzystać z odliczeń od dochodu lub od podatku powinni to zrobić w zeznaniu podatkowym PIT-37 lub PIT-36, które złożą w urzędzie skarbowym do 30 kwietnia 2019 r. Każdy emeryt i rencista może również przekazać 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Jeżeli jest to ta sama organizacja co w roku ubiegłym, świadczeniobiorca nie musi składać żadnej dodatkowej dokumentacji w urzędzie skarbowym. Jeżeli jest to inna organizacja, należy wówczas złożyć w urzędzie skarbowym druk PIT-OP.

W szczególnych, uzasadnionych losowo, okolicznościach Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wydać świadczeniobiorcy duplikat deklaracji PIT wcześniej, przed dostarczeniem jej standardową drogą pocztową. Duplikat można otrzymać w każdej placówce ZUS.

 

Nowe terminy w podatku dochodowym od osób fizycznych

Nowe terminy w podatku dochodowym od osób fizycznych

Na posiedzeniu w dniu 26 października 2018 r. Senat uchwalił kolejną nowelizację ustawy o pdof oraz niektórych innych ustaw. Przewiduje ona zmiany w terminach składania zeznań podatkowych, w konsekwencji czego modyfikuje także obowiązki płatników pdof w zakresie sporządzania i przekazywania informacji i rozliczeń podatkowych.

W wyniku przedmiotowej nowelizacji skróceniu uległ o miesiąc (tj. przesunięty został z końca lutego na koniec stycznia) termin, w jakim podmioty obowiązane do sporządzenia PIT-8C, PIT-11, PIT-11A, PIT-40A oraz PIT-R będą je przekazywać urzędowi skarbowemu począwszy od sporządzanych za 2018 r. Co jednak istotne, nie ulegnie zmianie termin ich przesyłania podatnikowi – nadal wyznaczać go będzie koniec lutego roku następującego po roku podatkowym.

Kolejną rewolucyjną zmianą, jaką wprowadza nowelizacja, jest wymóg przesyłania wskazanych informacji i rozliczeń urzędom skarbowym wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z przepisami ustawy – Ordynacja podatkowa. Jest to zmiana bardzo istotna dla płatników sporządzających omawiane formularze dla nie więcej niż 5 podatników, którzy na zasadach wynikających z ustawy o pdof dotychczas mogli je urzędowi skarbowemu przesyłać w formie papierowej. Wprowadzenie w omawianej ustawie obowiązku przesyłania ich do naczelnika urzędu skarbowego wyłącznie w formie elektronicznej w przypadku podmiotów niebędących osobami fizycznymi będzie mogło skutkować koniecznością zakupu podpisu kwalifikowanego.

Nowe zasady składania formularzy wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. i będą miały zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2018 r., co oznacza, że będą obowiązywać już w odniesieniu do rocznych informacji i rozliczeń dokonywanych za 2018 r.

Równie ważne zmiany czekają podatników, jeżeli chodzi o terminy składania rocznych zeznań podatkowych. Począwszy od rozliczenia za 2018 r. roczne zeznania PIT (z wyjątkiem PIT-CFC oraz zeznań składanych przez nierezydentów wyjeżdżających z Polski lub nierezydentów, którzy zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania przekroczyli okres pobytu stanowiący warunek wyłączenia ich dochodów z opodatkowania w Polsce) będą składane w okresie od 15 lutego. Zeznania złożone przed 15 lutego będą traktowane jako złożone 15 lutego. Tzw. ryczałtowcy będą składali PIT-28 do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, natomiast pozostałe zeznania podatkowe będą składane do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Zmiany w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

W Dz. U. z 2018 r. pod poz. 1779 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Weszło ono w życie z dniem 15 września 2018 r., ale ma zastosowanie do dochodów uzyskanych i strat poniesionych od 1 stycznia 2018 r.

Nowelizacją tą m.in. dostosowano przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2017 r. poz. 728), zwanego dalej także rozporządzeniem, do obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. przepisów ustawy o PIT.

Zlikwidowanie obowiązku zawiadamiania o prowadzeniu księgi i powierzeniu jej prowadzenia biuru rachunkowemu

Przepisy art. 24a ust. 3a i 3b updof zobowiązujące do zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego:

  • o prowadzeniu w roku podatkowym podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez podatników, w tym będących wspólnikami spółek niemających osobowości prawnej, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym byli opodatkowani na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, oraz
  • o powierzeniu prowadzenia podatkowej księgi biuru rachunkowemu,

zostały uchylone z dniem 1 stycznia 2018 r. Zatem obowiązek składania wspomnianych zawiadomień został w ustawie o PIT zniesiony. Nadal jednak funkcjonował w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, gdyż nie usunięto z niego § 8 ust. 1 pkt 1 oraz § 10 ust. 2 i 3 stanowiących o konieczności składania omawianych zawiadomień. Dopiero nowelizacja rozporządzenia dostosowująca jego przepisy do przepisów ustawy o PIT uchyliła zawarte w rozporządzeniu regulacje dotyczące składania tych zawiadomień.

W związku z tym, że § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia został uchylony, wprowadzono zmiany o charakterze dostosowawczym. I tak:

  • w § 9 w ust. 2 rozporządzenia wyrazy „wskazanym przez podatnika stosownie do § 8 ust. 1 pkt 1″,
  • w § 32 w ust. 2 rozporządzenia wyrazy „wskazanym stosownie do § 8 ust. 1 pkt 1″,

zastąpiono wyrazami „prowadzenia lub przechowywania księgi przez to biuro”.

W wyniku uchylenia § 33 ust. 2 rozporządzenia także rolnicy, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia, zostali zwolnieni z obowiązku składania zawiadomienia o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Likwidacja przepisów dotyczących przedsiębiorców udzielających pożyczek pod zastaw

Uchylono przepisy dotyczące przedsiębiorców udzielających pożyczek pod zastaw, tj. § 6 pkt 2, § 18 ust. 2, § 28 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, a w załączniku nr 1 do rozporządzenia ust. 1 lit. c. Związane jest to z tym, że podmiot prowadzący działalność jako instytucja pożyczkowa zobowiązany jest do jej wykonywania wyłącznie w formie spółki z o.o. lub spółki akcyjnej, a co za tym idzie do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nie może on prowadzić podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Wobec uchylenia wspomnianych przepisów konieczne było wprowadzenie zmian dostosowawczych polegających na skreśleniu:

  • w § 29 w ust. 2 rozporządzenia wyrazów „a wartość rzeczy zastawionych – według ich wartości rynkowej”,
  • w ust. 7 Objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia – zdania trzeciego mówiącego o ewidencji przychodów z prowadzenia lombardu w kolumnie 7.

Nowe przesłanki uznania księgi za rzetelną

Katalog przesłanek do uznania księgi za rzetelną został rozszerzony. Uwzględnia on obowiązującą obecnie procedurę kontroli celno-skarbowej, w związku z którą kontrolowanemu przysługuje prawo złożenia korekty deklaracji po wszczęciu kontroli w terminie 14 dni od wszczęcia tej kontroli. Złożona w tym terminie korekta deklaracji jest skuteczna prawnie. Prowadzona księga jest podstawą sporządzenia deklaracji, w związku z czym ustawodawca uznał skorygowaną w tym trybie księgę za rzetelną. Dał temu wyraz w § 11 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że księgę uznaje się za rzetelną również, gdy podatnik uzupełnił zapisy lub dokonał korekty błędnych zapisów w księdze przed rozpoczęciem kontroli przez organ podatkowy lub w terminie, w którym podatnikowi przysługuje uprawnienie do skorygowania deklaracji na podstawie art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508 ze zm.).

Płatności dokonywane bez pośrednictwa rachunku płatniczego

Do 29 kwietnia 2018 r. dokonywanie płatności pomiędzy przedsiębiorcami regulowała ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.). Została ona jednak uchylona, a wynikające z niej regulacje przeniesiono do ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 ze zm.). W związku z tym zmieniony § 12 ust. 3 pkt 1c lit. b rozporządzenia nie znajduje się już odwołania do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, lecz do płatności dokonanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Zniesienie obowiązku informowania urzędu skarbowego o sporządzeniu spisu z natury

W myśl art. 44 ust. 2 i art. 24 ust. 2 updof, jeżeli podatnik na koniec miesiąca sporządza spis z natury, to zaliczkę na podatek obowiązany jest obliczać z uwzględnieniem różnic remanentowych. Przepisy ustawy o PIT nie zobowiązują jednak podatnika do zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia takiego spisu. Inne regulacje w tym zakresie zawierało rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Z jego § 28 ust. 4 wynikało, że podatnicy są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na dzień 1 stycznia, 31 grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. Zawiadomienie takie powinno być złożone w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu.

Powołane przepisy nastręczały wątpliwości, czy podatnik, który sporządził na koniec miesiąca spis z natury, ale o jego sporządzeniu nie poinformował urzędu skarbowego, powinien ustalać dochód z uwzględnieniem różnic remanentowych.

Z uzasadnienia projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że § 28 ust. 4 tego rozporządzenia nakładał jedynie obowiązek informacyjny. Dlatego zniesienie obowiązku zawiadamiania urzędu skarbowego o sporządzeniu spisu z natury m.in. gdy jest on sporządzany na koniec miesiąca, ma na celu usunąć wątpliwości, czy brak takiego zawiadomienia ma wpływ na sposób obliczenia zaliczki na podatek.

Inne zmiany

Zmiany wprowadzono również w treści ust. 18 załącznika nr 1 i ust. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Dotyczą one podatników będących przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku tonażowym oraz podatników będących przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Ze znowelizowanych przepisów wynika, że wspomniani podatnicy prowadzący księgę, wykazują przychody i związane z nimi koszty z działalności opodatkowanej podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji wyłącznie w kolumnie odpowiednio 17 i 7.

Brak numeru PESEL w CEIDG

Przedsiębiorcy, którzy nie mają wpisanego PESEL w CEIDG muszą go uzupełnić do 19 maja 2018 r. Jeśli tego nie zrobią – zostaną automatycznie wykreśleni z ewidencji. Obowiązek uzupełnienia wpisu w CEIDG o numer PESEL wynika z nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przyjętej we wrześniu 2015 r. Dała ona przedsiębiorcom dwa lata (licząc od momentu wejścia w życie) na uzupełnienie danych.

Wykreślenie dotyczy starych wpisów, które do dziś są w systemie, a które pochodzą ze starych ewidencji gminnych i od lat nikt ich nie zmieniał. Wykreślenie ma charakter porządkujący, czyści rejestr z nieaktywnych wpisów, co jest niezbędne dla zachowania roli rejestru i bezpieczeństwa obrotu.

Wszyscy przedsiębiorcy, którzy zarejestrowali działalność po 1 stycznia 2012 r. lub dokonali od tego czasu zmiany w swoim wpisie, posiadają w bazie numer PESEL. System informatyczny CEIDG nie dopuszcza do wprowadzania zmian we wpisie przedsiębiorcy bez numeru PESEL. Zatem jeśli przedsiębiorca od 2012 r. dokonywał zmiany w swoim wpisie w CEIDG, np. rejestrował się, dodawał kod PKD, zmieniał adres, zawieszał działalność – to jego wpis musi zawierać numer PESEL.

Jeśli przedsiębiorca nie zdąży uzupełnić numeru PESEL do 19 maja 2018 r. i wpis zostanie wykreślony -  można wystąpić o przywrócenie wpisu i umieszczenie na nim brakujących danych.