Mały ZUS – jak wypełnić dokumenty rozliczeniowe

Do 10.02.2019 do ZUS zostaną złożone pierwsze dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2019, w których należy rozliczyć składki od indywidualnie ustalonej podstawy wymiaru, tzw. mały ZUS.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność na małą skalę, chcący skorzystać z możliwości obniżenia zobowiązań wobec ZUS poprzez ustalenie indywidualnej (uzależnionej od przychodu) podstawy wymiaru składek, złożyli do 8 stycznia dokumenty zgłoszeniowe ZUS ZUA z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia: 0590 xx lub 0592 xx – przedsiębiorca uprawniony do renty.

W terminie składania deklaracji za styczeń 2019 (tj. do 11 lub do 15 lutego) mają oni obowiązek złożyć za siebie:

● DRA wraz z DRA część II – jeśli opłacają składki tylko na własne ubezpieczenia,

● DRA i RCA/RZA wraz z RCA część II – jeśli rozliczają składki także za innych ubezpieczonych.

DRA/RCA część II przedsiębiorca składa tylko raz w roku. Wykazuje w nim swoje przychody za poprzedni rok kalendarzowy oraz najniższą podstawę wymiaru, jaka będzie dla niego obowiązująca w danym roku.

W bloku I DRA/RCA część II należy wpisać:

w poz. 1 – numer deklaracji/raportu w danym roku (czyli 01),

w poz. 2 – rok, którego deklaracja dotyczy (obecnie 2019).

Gdyby w trakcie roku zaistniała konieczność dokonania korekty tego dokumentu (np. w wyniku korekty przychodu za poprzedni rok lub wpisania błędnej kwoty przychodu lub najniższej podstawy), jako numer deklaracji należy wpisać nr kolejny np. 02 dla pierwszej korekty, 03 dla drugiej itd.

Uwaga: jeżeli w wyniku korekty DRA/RCA część II zmianie uległa wysokość składek rozliczonych w DRA, to wraz z tą korektą należy złożyć komplety dokumentów rozliczeniowych za miesiące, których dotyczy zmiana.

W bloku II DRA/RCA część II należy podać dane identyfikacyjne płatnika zgodne z danymi na druku ZFA.

W bloku III DRA/RCA część II należy wpisać:

● w poz. 1 – przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy

Przedsiębiorcy, którzy za 2018 opłacali podatek dochodowy w formie karty podatkowej, wpiszą tu wartość sprzedaży podlegającej VAT, bez kwoty tego podatku (art. 18c ust. 12 usus). Rozliczanie podatku w formie karty podatkowej połączone ze zwolnieniem z VAT uniemożliwia przedsiębiorcy skorzystanie z małego ZUS.

Pozostali przedsiębiorcy wskażą tu kwotę przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu updof, czyli przychody, jakie wykazali, rozliczając PIT za 2018.

Uwaga: wysokość przychodu za 2018 nie może być wyższa niż 63 tys. zł – jeżeli przedsiębiorca prowadził działalność przez cały poprzedni rok. Gdy działalność była prowadzona przez część roku, maksymalną wysokość przychodu ustala się proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia, tj. 63 000 : 365 × liczba dni prowadzenia działalności w 2018.

Jan Kowalski rozpoczął działalność 2.11.2018. Nie może skorzystać z preferencyjnych składek, ponieważ poprzednio prowadził firmę do 28.12.2017, spełnia jednak pozostałe warunki do skorzystania z małego ZUS. Jego przychód za 2018 z tytułu działalności gospodarczej nie może przekroczyć 10 365,16 zł (63 000 : 365 × 60). Kwotę zaokrągla się do pełnych groszy (od 0,5 w górę, poniżej 0,5 w dół).

Gdyby przedsiębiorca, dokonując obliczeń, stwierdził, że jego przychód za poprzedni rok jest jednak wyższy od wskazanego limitu, powinien wyrejestrować się z datą 1.01.2019 z kodu 0590 i dokonać zgłoszenia od tej daty z właściwym kodem (0510). Ponowne zgłoszenie z kodem 0590 może złożyć dopiero w kolejnym roku kalendarzowym (nawet gdyby po pewnym czasie stwierdził, że jego przychody jednak nie przekraczają limitu).

Uwaga: ZUS jest uprawniony do sprawdzenia, czy przychód za poprzedni rok został prawidłowo wskazany. Może wezwać płatnika do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość rocznych przychodów z działalności gospodarczej.

w poz. 2 – najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na dany rok

Podstawę tę oblicza się, mnożąc przeciętny miesięczny przychód z poprzedniego roku przez współczynnik ogłaszany przez Prezesa ZUS. Dla 2018 współczynnik wynosi 0,5083.

Przeciętny miesięczny przychód oblicza się, dzieląc przychód przez liczbę dni prowadzenia działalności w roku i mnożąc przez 30 (tj. średnia liczba dni w miesiącu).

Płatnik, który osiągnął przychody w maksymalnej wysokości i prowadził działalność przez cały poprzedni rok, ustali swój miesięczny przychód następująco: 63 000 : 365 × 30. Po zaokrągleniu do pełnych groszy wynosi on 5178,08 zł.

Najniższa podstawa wymiaru dla tego płatnika wyniesie 5178,08 zł × 0,5083, czyli po zaokrągleniu do pełnych groszy 2632,02 zł.

Obliczona w ten sposób podstawa wymiaru nie może być niższa niż 30% najniższego wynagrodzenia w danym roku (675 zł w 2019) ani wyższa od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (2859 zł w 2019). Gdyby podstawa wyliczona we wskazany sposób była niższa, jako najniższą podstawę za dany rok należy wpisać kwotę 30% najniższego wynagrodzenia w danym roku.

Jan Kowalski, który rozpoczął działalność 2.11.2018, osiągnął przychody z tego tytułu w wysokości 2554 zł. Jego przeciętny miesięczny przychód wynosi 1277 zł (2554 : 60 × 30).

1277 zł × 0,5083 = 649,10 zł. W 2019 najniższa podstawa wymiaru nie może być niższa niż 675 zł, dlatego w DRA część II blok III poz. 2 Jan Kowalski zobowiązany jest wpisać 675 zł.

Należy pamiętać, że dla przedsiębiorców podstawa wymiaru składek jest zawsze kwotą zadeklarowaną, która nie może być niższa od minimum wskazanego ustawą lub wyliczonego indywidualnie na podstawie przychodu. Dlatego przedsiębiorca w każdym kolejnym miesiącu może w DRA/RCA zadeklarować wyższą podstawę i nie oznacza to rezygnacji z małego ZUS.

W trakcie roku kalendarzowego przedsiębiorca może zrezygnować z tej ulgi poprzez wyrejestrowanie na ZWUA z kodu 0590 i zgłoszenie z kodem 0510. Od miesiąca, w którym dokonano zmiany, obowiązuje najniższa podstawa wymiaru w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ponowne opłacanie małego ZUS będzie możliwe dopiero od następnego roku kalendarzowego.

Korzystanie z małego ZUS nie ma wpływu na zwolnienie płatników z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji rozliczeniowych. Przedsiębiorca zawsze będzie zobowiązany do złożenia dokumentów za styczeń, ponieważ podstawa wymiaru ustalana jest na każdy rok kalendarzowy odrębnie. Za kolejne miesiące aż do grudnia danego roku płatnik jest zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych, o ile nie nastąpią zmiany w deklarowanych podstawach wymiaru

 

Comments are closed.