Zmiany w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

W Dz. U. z 2018 r. pod poz. 1779 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Weszło ono w życie z dniem 15 września 2018 r., ale ma zastosowanie do dochodów uzyskanych i strat poniesionych od 1 stycznia 2018 r.

Nowelizacją tą m.in. dostosowano przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2017 r. poz. 728), zwanego dalej także rozporządzeniem, do obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. przepisów ustawy o PIT.

Zlikwidowanie obowiązku zawiadamiania o prowadzeniu księgi i powierzeniu jej prowadzenia biuru rachunkowemu

Przepisy art. 24a ust. 3a i 3b updof zobowiązujące do zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego:

  • o prowadzeniu w roku podatkowym podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez podatników, w tym będących wspólnikami spółek niemających osobowości prawnej, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym byli opodatkowani na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, oraz
  • o powierzeniu prowadzenia podatkowej księgi biuru rachunkowemu,

zostały uchylone z dniem 1 stycznia 2018 r. Zatem obowiązek składania wspomnianych zawiadomień został w ustawie o PIT zniesiony. Nadal jednak funkcjonował w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, gdyż nie usunięto z niego § 8 ust. 1 pkt 1 oraz § 10 ust. 2 i 3 stanowiących o konieczności składania omawianych zawiadomień. Dopiero nowelizacja rozporządzenia dostosowująca jego przepisy do przepisów ustawy o PIT uchyliła zawarte w rozporządzeniu regulacje dotyczące składania tych zawiadomień.

W związku z tym, że § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia został uchylony, wprowadzono zmiany o charakterze dostosowawczym. I tak:

  • w § 9 w ust. 2 rozporządzenia wyrazy „wskazanym przez podatnika stosownie do § 8 ust. 1 pkt 1″,
  • w § 32 w ust. 2 rozporządzenia wyrazy „wskazanym stosownie do § 8 ust. 1 pkt 1″,

zastąpiono wyrazami „prowadzenia lub przechowywania księgi przez to biuro”.

W wyniku uchylenia § 33 ust. 2 rozporządzenia także rolnicy, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia, zostali zwolnieni z obowiązku składania zawiadomienia o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Likwidacja przepisów dotyczących przedsiębiorców udzielających pożyczek pod zastaw

Uchylono przepisy dotyczące przedsiębiorców udzielających pożyczek pod zastaw, tj. § 6 pkt 2, § 18 ust. 2, § 28 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, a w załączniku nr 1 do rozporządzenia ust. 1 lit. c. Związane jest to z tym, że podmiot prowadzący działalność jako instytucja pożyczkowa zobowiązany jest do jej wykonywania wyłącznie w formie spółki z o.o. lub spółki akcyjnej, a co za tym idzie do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nie może on prowadzić podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Wobec uchylenia wspomnianych przepisów konieczne było wprowadzenie zmian dostosowawczych polegających na skreśleniu:

  • w § 29 w ust. 2 rozporządzenia wyrazów „a wartość rzeczy zastawionych – według ich wartości rynkowej”,
  • w ust. 7 Objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia – zdania trzeciego mówiącego o ewidencji przychodów z prowadzenia lombardu w kolumnie 7.

Nowe przesłanki uznania księgi za rzetelną

Katalog przesłanek do uznania księgi za rzetelną został rozszerzony. Uwzględnia on obowiązującą obecnie procedurę kontroli celno-skarbowej, w związku z którą kontrolowanemu przysługuje prawo złożenia korekty deklaracji po wszczęciu kontroli w terminie 14 dni od wszczęcia tej kontroli. Złożona w tym terminie korekta deklaracji jest skuteczna prawnie. Prowadzona księga jest podstawą sporządzenia deklaracji, w związku z czym ustawodawca uznał skorygowaną w tym trybie księgę za rzetelną. Dał temu wyraz w § 11 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że księgę uznaje się za rzetelną również, gdy podatnik uzupełnił zapisy lub dokonał korekty błędnych zapisów w księdze przed rozpoczęciem kontroli przez organ podatkowy lub w terminie, w którym podatnikowi przysługuje uprawnienie do skorygowania deklaracji na podstawie art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508 ze zm.).

Płatności dokonywane bez pośrednictwa rachunku płatniczego

Do 29 kwietnia 2018 r. dokonywanie płatności pomiędzy przedsiębiorcami regulowała ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.). Została ona jednak uchylona, a wynikające z niej regulacje przeniesiono do ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 ze zm.). W związku z tym zmieniony § 12 ust. 3 pkt 1c lit. b rozporządzenia nie znajduje się już odwołania do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, lecz do płatności dokonanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Zniesienie obowiązku informowania urzędu skarbowego o sporządzeniu spisu z natury

W myśl art. 44 ust. 2 i art. 24 ust. 2 updof, jeżeli podatnik na koniec miesiąca sporządza spis z natury, to zaliczkę na podatek obowiązany jest obliczać z uwzględnieniem różnic remanentowych. Przepisy ustawy o PIT nie zobowiązują jednak podatnika do zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia takiego spisu. Inne regulacje w tym zakresie zawierało rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Z jego § 28 ust. 4 wynikało, że podatnicy są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na dzień 1 stycznia, 31 grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. Zawiadomienie takie powinno być złożone w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu.

Powołane przepisy nastręczały wątpliwości, czy podatnik, który sporządził na koniec miesiąca spis z natury, ale o jego sporządzeniu nie poinformował urzędu skarbowego, powinien ustalać dochód z uwzględnieniem różnic remanentowych.

Z uzasadnienia projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że § 28 ust. 4 tego rozporządzenia nakładał jedynie obowiązek informacyjny. Dlatego zniesienie obowiązku zawiadamiania urzędu skarbowego o sporządzeniu spisu z natury m.in. gdy jest on sporządzany na koniec miesiąca, ma na celu usunąć wątpliwości, czy brak takiego zawiadomienia ma wpływ na sposób obliczenia zaliczki na podatek.

Inne zmiany

Zmiany wprowadzono również w treści ust. 18 załącznika nr 1 i ust. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Dotyczą one podatników będących przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku tonażowym oraz podatników będących przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Ze znowelizowanych przepisów wynika, że wspomniani podatnicy prowadzący księgę, wykazują przychody i związane z nimi koszty z działalności opodatkowanej podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji wyłącznie w kolumnie odpowiednio 17 i 7.

Comments are closed.